De Tempel van Luxor is één van de belangrijkste tempels uit het Oude Egypte en staat midden in Luxor. Het is één van de best bewaarde tempelcomplexen uit de Egyptische oudheid. De tempel was opgedragen aan de Triade van Thebe: Amon, , Moet, , en
Chonsoe,.

De tempel vormde het middelpunt van het Opet-feest. Dat  was het oud-Egyptisch Nieuwjaarsfestival, een vruchtbaarheidsviering die jaarlijks in de Nijldelta en in Thebe plaatsvond, met als thema de regeneratie van de natuur en de vruchtbaarheid van het land en de mensen. Beelden van de Triade van Thebe werden in een plechtige optocht meegedragen, vanaf de Tempel van Amon -in Karnak- via de indrukwekkende dromos -de sfinxenallee- naar de Tempel van Luxor. Eerst werden deze beelden per praalboot over de Nijl aangevoerd via een zijkanaal dat naar de tempel leidde. Afbeeldingen van het Opet-feest komen in beide tempels voor. Het feest werd gevierd in de tweede maand van het overstromingsseizoen die het begin van het nieuwe jaar aangaf. Dat valt aan het begin van onze lente of zelfs in de zomer.
Een sfinx is een mythisch wezen en komt voor in verschillende culturen. Niet in elke cultuur wordt de sfinx op dezelfde wijze afgebeeld. Zo is de Griekse sfinx half vrouw (hoofd), half adelaar (lichaam), maar komt in Egypte de combinatie half man (hoofd), half leeuw (lichaam) het meest voor (al komen er ook zogeheten criosfinxen voor, die een ramskop hebben).

Twee kolossen van 16 m hoog van Ramses II houden bij de eerste pyloon -de toegangspoort- van de Luxortempel de wacht. Voor de eerste pyloon stonden oorspronkelijk 2 obelisken. De westelijke obelisk werd in opdracht van Napoleon in 1834 verplaatst naar de Place de la Concorde in Parijs. Alleen de oostelijke obelisk is bewaard gebleven. Het bas-reliëf op de obelisk stelt Ramses II voor die de Zonnegod aanbidt.

De belangrijkste gebouwen van het tempelcomplex zijn de Tempel van Amon-Re, , de Tempel van Seti II, , -gewijd aan Amon, Moet en Chonsoe-, de Tempels van Ramses III, , het binnenplein van Amenhotep III, , en de hypostyle zaal. Hypostyle betekent:gezuilde.

De tempel -ongeveer 242 m lang- is opgericht door Amenhotep III -hij regeerde tussen 1390 en 1353 v. Chr.-, die de tempel bouwde op vroegere restanten van een tempel die door Hatsjepsoet was gebouwd. Onder Toetanchamon en Horemheb werd de zuilengang verder voltooid. Ook onder
Ramses II, , breidde de tempel zich uit. Door de laatste inheemse farao van de 30e dynastie, Nectanebo II (360-343 v. Chr.), werd de 2.800 m lange dromos naar de Karnaktempel -die zich 2.500 m noordelijker bevond- versierd met een dubbele rij sfinxen met menselijke hoofden. Aan de westkant zijn 34 en aan de oostkant 38 sfinxen opgegraven, de rest ligt nog onder de grond. Alexander de Grote verbouwde de kapel voor de heilige boot en onder de Romeinse keizers werd de tempel gebruikt voor de keizerscultus.

De wanden van de tempels en van de ommuring staan vol reliëfs die rituelen afbeelden, zoals het Sed ritueel en het oprichten van een soort meiboom.
Op het Sed feest, waarop de farao zijn 30-jarig regeringsjubileum vierde, moest hij op symbolische wijze een djedzuil oprichten, wat de bedoeling had een vernieuwing of verjonging van het fysieke aspect -en de koninklijke macht- van de farao te bewerkstelligen. Na 30 jaar regeren was het tijd voor de farao om het Sed feest te vieren en daarna om de 3 jaar. Dit werd niet steeds toegepast; er zijn farao’s die er vroeger aan begonnen. En de vraag is nog maar of die jubilea ook werkelijk werden uitgevoerd. Tijdens het Sed feest moest de farao nog meer proeven doorstaan dan het oprichten van de djedzuil, zoals een rituele loop en het afschieten van pijlen naar de 4 windrichtingen. Uiteindelijk -waarschijnlijk als slot van het ritueel- werd de farao dan opnieuw gekroond. De belangrijkste proef die afgelegd moest worden, althans die waar de meeste nadruk op werd gelegd, was de rituele loop. De farao moest rond de grenzen van Egypte, veelal uitgebeeld door 2 bakens op de voorhof, lopen met als doel zijn territorium terug op te eisen voor de goden. In reliëfs zien we de farao in een kort schort met een stierenstaart en de witte kroon van Opper-Egypte of met de rode kroon van Neder-Egypte, in de ene hand de vlegel en in de andere de ‘mekes’. Dat is een kokertje dat waarschijnlijk een soort van akte bevatte waarin vermeld werd dat de farao ‘eigenaar’ was van Opper- en Neder-Egypte. Zodoende hernam de farao fysiek -door de rituele loop- en wettelijk -door het meedragen van de mekes- bezit van ‘de Beide Landen’.

Het tempelcomplex was duizenden jaren lang bedolven onder de straten en huizen van Luxor. Zo'n 900 jaar geleden werd er een moskee gebouwd over een deel van de tempel om een diep gerespecteerde moslimsjeik, Yusuf Abu al-Hajaj, te vereren. De oorspronkelijke moskee, die wordt omgeven door enkele 19e-eeuwse toevoegingen, staat er nog steeds. Elk jaar gaan tijdens de moslimmaand Shaban -die direct volgt op de ramadan- 1.000-den dorpelingen uit heel Boven-Egypte naar Luxor voor een 3-daagse viering, het feest van Abu el Haggag. De stad verandert in een oneindig groot circus: overal liggen grote stapels gedroogde dadels, fruit en noten en er zijn suikerspinmachines en 3-wielige karretjes die cake en zoete sapjes verkopen. Kooplieden leuren met papieren hoedjes en rondlopende minstrelen en goochelaars vermaken het publiek. Het hoogtepunt van het feest is een optocht, waarbij een grote modelboot op veel schouders uit de kelder van de moskee wordt gehaald en door de hele stad wordt gedragen. Er is niets christelijk of islamitisch aan de hele viering. Het is een gechristianiseerde en geïslamiseerde versie van een oud-Egyptisch feest.